Voeding en diabetes type 1
Meer invloed dan je denkt
Wat kun je verwachten van deze training?
Deze training is ontstaan vanuit de ervaring van Amber, die op haar vijftiende de diagnose diabetes type 1 kreeg. Kort na de diagnose ging ze op zoek naar manieren om met behulp van leefstijl haar leven met diabetes te managen. Tijdens haar zoektocht heeft ze gesproken met andere mensen met type 1 en inzichten verzameld van experts, waaronder professor dr. Jaap Seidell, emeritus hoogleraar Voeding en Gezondheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
“Je gezondheid is meer dan alleen maar je suikerspiegel.“
Prof. Jaap Seidell, hoogleraar Voeding en Gezondheid
De training is ontwikkeld door Stichting Je Leefstijl Als Medicijn, op basis van de Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) voedingsrichtlijn diabetes en het Leerboek Voeding (Soeters, Wierdsma, Kruizenga & Bouma, red.). Dit leerboek wordt in Nederland gebruikt als basis voor voedingskundige inzichten in preventie en behandeling. De training combineert deze wetenschappelijke fundamenten met actuele inzichten uit praktijk en ervaringsdeskundigheid.
De training is mede mogelijk gemaakt dankzij een financiële bijdrage van het Diabetes Fonds in het kader van het Beste Diabetesidee 2023. Het Diabetes Fonds is niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit materiaal. De training biedt praktische en toegankelijke inzichten uit de dagelijkse praktijk van mensen met diabetes type 1. Het doel is om handvatten te geven voor zelfmanagement, in aanvulling op medische zorg. De informatie in deze training is ook waardevol voor ouders en verzorgers van kinderen of jongeren met diabetes type 1. Waar dat van toepassing is, wordt vermeld dat de inhoud van de training op sommige punten kan afwijken van de medische- en voedingsrichtlijnen voor kinderen en jongeren.
Deze training hoort bij een serie zelfstudies over leven met diabetes type 1. In de training Leefstijl bij diabetes type 1; Inzicht en praktische tips voor zelfmanagement leer je dat er 42 factoren zijn die invloed kunnen hebben op je bloedsuiker. Om je te helpen om overzicht te houden, zijn de factoren verdeeld in zes pijlers: voeding, beweging, ontspanning, slaap, verbinding en middelen (zie afbeelding). Die indeling komt uit het Leefstijlroer van de vereniging Arts en Leefstijl, een hulpmiddel om in gesprek te gaan over leefstijl en zelfzorg.
In deze training staan de factoren centraal die vallen onder de pijler voeding:
- de hoeveelheid en het type koolhydraten
- de rol van vetten en eiwitten
- het effect van cafeïne
- het tijdstip van je maaltijden
- het belang van voldoende vocht (uitdroging voorkomen)
- het persoonlijk microbioom (darmflora)
- coeliakie (glutenintolerantie)
De training start met een interview tussen Amber en professor dr. Jaap Seidell. Zij gaan in gesprek over de invloed van onze voedselomgeving, het verschil tussen bewerkte en onbewerkte voeding, en waarom een brede blik op voeding belangrijk is bij diabetes type 1. In de daaropvolgende hoofdstukken werken we dit verder uit. We bespreken het belang van het eten van zo min mogelijk (ultra)bewerkte producten, en de rol van vitaminen en mineralen voor voedingskwaliteit en algehele gezondheid. Ook gaan we in op de effecten van koolhydraten, eiwitten en vetten op de bloedsuiker, en wat dit betekent in relatie tot verschillende voedingspatronen.
Overzicht van leerdoelen
- Begrijpen: De cursist kan uitleggen wat de belangrijkste kenmerken zijn van verschillende voedingspatronen (zoals vegetarisch, veganistisch, mediterraan, DASH en koolhydraatreductie) en hoe deze in algemene zin invloed kunnen hebben op de bloedsuiker.
- Toepassen:De cursist kan concrete productkeuzes binnen een gekozen voedingspatroon herkennen en toepassen in de eigen dagelijkse voeding, met aandacht voor het effect op de bloedsuiker.
- Analyseren: De cursist kan verschillen en overeenkomsten analyseren tussen voedingspatronen, bijvoorbeeld in mate van bewerking, macronutriëntenverdeling en het verwachte effect op de bloedsuiker.
- Evalueren: De cursist kan de eigen voedingsgewoonten kritisch beoordelen in het licht van persoonlijke doelen en voorkeuren, en afwegen welke elementen van de besproken voedingspatronen passend of minder passend zijn.
- Creëren: De cursist kan de besproken inzichten vertalen naar een persoonlijk overzicht van aandachtspunten of vragen om te bespreken met de zorgverlener.
Studieduur
Reken op ongeveer 4–6 uur voor het volgen van de training, exclusief tijd voor het bijhouden van dagboeken of andere opdrachten. Als je met de tools in de praktijk aan de slag gaat, dan is het verstandig om dit over een aantal dagen of weken te spreiden zodat je meer kunt proberen en vergelijken.
.
Overzicht van hoofdstukken
- Video: Interview prof. Jaap Seidell
- Voeding en bloedsuikerregulatie, paragrafen 5
- Macronutriënten, paragrafen 4
- Micronutriënten en vochtbalans, paragrafen 2
- Voedingspatronen, paragrafen 6
- Extra informatie, paragrafen 4