Nascholing insulinetherapie en leefstijl
Kennis van werkingsprofielen voor betere gezondheidsuitkomsten
Wat kun je van de training verwachten?
Deze training is samengesteld op initiatief van Amber, die op haar vijftiende gediagnosticeerd werd met diabetes type 1. Kort na deze diagnose begon zij actief te zoeken naar manieren om haar leven met diabetes vorm te geven door middel van leefstijl. In haar zoektocht heeft Amber waardevolle gesprekken gevoerd met andere mensen met diabetes type 1 (DM1) en deskundigen, zoals drs. J.M. Krijger, openbaar apotheker gespecialiseerd in diabetes en leefstijl. De inzichten die Amber hierdoor heeft verkregen, vormen de basis van deze training en bieden op toegankelijke wijze praktische handvatten.
Deze nascholing is bedoeld voor zorgprofessionals die werken met mensen met DM1, jong en oud. Waar dat relevant is, wordt expliciet aandacht besteed aan de specifieke context bij kinderen of jongeren.
De inhoud van de training is ontwikkeld door Stichting Je Leefstijl Als Medicijn, op basis van actuele inzichten uit wetenschap, praktijk en ervaringsdeskundigheid en gereviewd door drs. J.M. Krijger. De training is mede mogelijk gemaakt dankzij een financiële bijdrage van het Diabetes Fonds in het kader van het Beste Diabetesidee 2023. Het Diabetes Fonds is niet verantwoordelijk voor de inhoud van dit materiaal.
In deze nascholing wordt waar relevant gebruikgemaakt van praktijkvoorbeelden van mensen met DM1 die hun leefstijl of insulinestrategie afstemmen op persoonlijke voorkeuren of omstandigheden. Deze keuzes vallen niet altijd binnen de richtlijnen, maar illustreren wel hoe persoonsgerichte zorg in de praktijk kan uitpakken. De gebruikte voorbeelden zijn gebaseerd op ervaringsverhalen en worden expliciet als zodanig gepositioneerd.
Leefstijlpijler middelen
Deze training behandelt de leefstijlpijler middelen in relatie tot DM1. De indeling in leefstijlpijlers is gebaseerd op het Leefstijlroer van de vereniging Arts en Leefstijl, waarin zes elementen centraal staan: voeding, beweging, ontspanning, slaap, verbinding en middelen. Binnen deze context verwijst ‘middelen’ naar gedrag rondom het gebruik van stoffen die effect hebben op het lichaam, zoals alcohol, nicotine, drugs en medicatie. Zoals besproken in de training De kracht van leefstijl in zelfmanagement en insulinetherapie bij diabetes type 1, zijn er 42 factoren in kaart gebracht die de bloedsuiker beïnvloeden. Acht daarvan vallen onder de pijler middelen, deze zijn verwerkt in de opbouw van deze training.
Waarom aandacht voor insuline?
De focus in deze training ligt op medicatie in de vorm van insuline, omdat insuline de kern vormt van de behandeling bij DM1. Voorlichting over insulinewerking en het afstemmen van insuline op voeding en leefstijl kan bijdragen aan een betere glucoseregulatie (Voedingsrichtlijn Diabetes, 2020). De eerste drie hoofdstukken gaan dieper in op de werking, toepassing en leefstijlgerelateerde keuzes rondom insulinegebruik. Daarbij besteden we ook aandacht aan basale insuline, die het fundament vormt van pentherapie.
Deze verdieping is niet bedoeld om een specifiek insulineschema, preparaat of hulpmiddel te adviseren. We richten ons op basiskennis waarop iedereen, ongeacht toedieningsvorm, kan terugvallen. Voor medische keuzes rond insulinesoorten en dosering verwijzen we naar de behandelrichtlijn van de Nederlandse Internisten Vereniging (NIV) en naar het overleg met de behandelend arts.
Middelen in bredere zin
Alcohol, drugs, nicotine en medicatie vallen allemaal onder de categorie middelen. In deze training bespreken we hun mogelijke effecten op het lichaam, de bloedsuiker en het dagelijks functioneren. Deze middelen kunnen leiden tot gezondheids- en/of verslavingsproblemen. Het gebruik van alcohol, nicotine of andere drugs past dan ook niet binnen een gezonde leefstijl.
Hoe deze training werkt
Deze training over middelen en diabetes type 1 is opgebouwd uit meerdere hoofdstukken, drie hoofdstukken richten zich op de werking en toepassing van insuline, één hoofdstuk gaat over hulpmiddelen zoals pen- of pomptherapie, en het laatste hoofdstuk gaat in op het gebruik en de invloed van genotsmiddelen.
De training begint met een entreetoets om inzicht te krijgen in de huidige kennis en om te bepalen welke onderwerpen extra aandacht nodig hebben. De inhoud van de training bestaat uit tekst, leerdoelen en video’s die de kernconcepten ondersteunen. Niet elk hoofdstuk bevat een video, maar waar deze zijn toegevoegd, bieden ze extra verduidelijking. Het doel van de training is om inzicht te geven in de werking van insuline en het gebruik van hulpmiddelen, en te ondersteunen bij het maken van geïnformeerde keuzes in overleg met de patiënt.
Leerdoelen
- De cursist kan in overleg met de patiënt komen tot een keuze voor een bepaalde insuline(therapie), die matcht met de wensen en leefstijl(keuzes) van de patiënt. (EVALUEREN)
- De cursist kan uitleggen aan de patiënt wat de (nadelige) effecten op de bloedglucose (BG) regulatie en gezondheid van de patiënt zijn van genotsmiddelen, alcohol en nicotine. (INZICHT)
Studietijd
2 uur en 45 minuten
Overzicht hoofdstukken
- Hoofdstuk 1: Entreetoets
- Hoofdstuk 2: Insuline, paragrafen 5
- Hoofdstuk 3: Basale insuline, paragrafen 5
- Hoofdstuk 4: Maaltijd insuline, paragrafen 6
- Hoofdstuk 5: Diabeteshulpmiddelen, paragrafen 4
- Hoofdstuk 6: Genotsmiddelen, paragrafen 4
- Hoofdstuk 7: Extra informatie, paragrafen 7
- Hoofdstuk 8: Eindtoets